عەبدوڵڵا پەشێو
تاوان دیارە نێرکی ملی لە هی بەراز ئەستوورترە مانگایەکە بە ئاشکرا دەبۆڕێنێ گورگەبۆری ئەنادۆلە مانگ ببینێ یا نەبینێ کەڵبەی دیارە و دەلوورێنێ تاوان دیارە وەک دووپشکی کەلاوەکانی گەرمەسێر قەفی کلکی لەسەر پشتە وەکوو کۆبرا لەسەر پاشەڵ ڕادەوەستێ گینگڵ دەدا و دەفیشکێنێ وەک مارسیدیسی فایلداران هاشەی دێت و ترافیکی سووری شاران دەبەزێنێ وەک هۆڕنی لاندکرۆزەری سەردزەکان خەو لە چاوی عومەر خاوەر دەتارێنێ تاوان دیارە تاوان دیارە و من دەیبینم وەک شۆفڵی ئاودیوکراو وەک شیشی پەنجەرەی دزراو وەک کەرکووکی بە قەنارەی حەویجەوە دالەقێنراو من دەیبینم! تاوان دیارە وا بۆنی دێ وەکوو وێسکی شەوی بەغدا و هەزار و یەک موفاوەزات وەک خۆراکی گەندی یوئێن وەکوو زارکی هەڵزڕاوی هەمبانەی باوبژی بەڵێن تاوان دیارە پەڕۆیەکی بێ نوێژە لە سنووری باجستان و بەرتیلستان فڕکە دەکا و دەشنێتەوە وەکوو قرشە هارەکانی دەریای ئیجە هەر بە دەوری خوێنی کوردا دەخولێتەوە هێشتا بەس نییە؟! بۆ خاتری چاویان کتێبەسوورەی ماوم(مائۆم) ئەزبەر کرد لێنینم کردە کوێخای جڕتاوە شینی حەسەن و حوسێنم گێڕا چەندان زوحاکم لێ بوون بە کاوە بۆ خاتری چاویان چل ساڵی خشتە هەر وام بەڕێوە هەر دیمۆکراسی بۆ بەغدا دەبەم هەر ئۆتۆنۆمیش دێنم لەوێوە... چ ما نەیکەم!؟ پێیان گوتم: شین بە! شین بووم زەرد بە! زەرد بووم پان بە! پان بووم خڕ بە، خڕ بووم خاو بە، خاو بووم دڕ بە، دڕ بووم بقیڕێنە، قیڕ... قیڕاندم کڕ بە، کڕ بووم! هێشتا بەس نییە!؟ ئەم نمایشە هێڵنجاوەرە کۆتایی نەهات؟ شەڕەزڕتانێی هابیل و قابیل هەر نەبڕایەوە؟ پەردەی وەهمکرد لەسەر عەورەتیان تڵیشی نەبرد؟ هەر هەڵنەدرایەوە؟ گوێتان لێیە؟! کرچ و هۆڕی گازەرام دێ! تا کەی پشتم گۆڕەپانی قارەمان و قەیتەران بێ؟ لە کۆزەوە مڕەی گورگ و مڵچەی خوێن دێ هەتا کەنگی گوێم لە زرمەی شەڕەقۆچی دوو بەران بێ؟ لەبەر ئاوێنە سەیری خۆم دەکەم چ دەعبایەکی سەیر و سەمەرەم! پەرکەم دەمگرێ کاتێ دەبینم یەکتر ڕاو دەنێن ئەندامەکانی جەستەی سەراپا وێران و نغرۆم هێڵنجم دێتێ کە چاو دەبڕمە گڵۆڵە کرمی زارکی برینی گیان و جەستەی خۆم چ دەعبایەکی سەیر و سەمەرەم! ئەستۆم نایەوێ سەرم ڕاگرێ خوێنم دەمەیێ، تا فڕکە نەکا بەرەو پەل و پۆم گلێنەی چاوم تف لەیەک دەکەن لەیەک نەبانن ڕەفیسک و ئەژنۆم ئەم نمایشە هێڵنجاوەرە کۆتایی نەهات؟ شەڕەزڕتانێی هابیل و قابیل هەر نەبڕایەوە؟ هەسپی بەلەسەم بە تالووکەیە باڵی لێم دەوێ شەو تا بەیانی ناڵی زرمەی دێ، چەخماخە دەدا نە من دەسرەوم، نە ئەو دەسرەوێ وا دەچمە سەر زین، ڕکێف لێدەدەم کفن و کاژی خۆم تووڕ فڕێدەدەم قەڵەمم هەسپە، سەرم شەیپوورە! بەسە! من جاڕی چاخی نوێ دەدەم
Tawan dyare Nêrkî milî le hî beraz estûrtire Mangayeke be aşkira deborênê Gurgeborî enadole Mang bibînê ya nebînê Kelbey dyarew delûrênê Tawan dyare Wek dûpşikî kelawekanî germesêr Qefî kilkî leser pişte Wekû kobra Leser paşel radewestê Gîngil dedaw defîşkênê Wek marsîdîsî fayldaran Haşey dêtû tirafîkî sûrî şaran debezênê Wek hornî landikirozerî serdizekan Xew le çawî ’umer xawer detarênê Tawan dyare Tawan dyarew min deybînim Wek şoflî awdîwkiraw Wek şîşî pencerey dizraw Wek kerkûkî be qenarey hewîcewe daleqênraw Min deybînim! Tawan dyare Wa bonî dê Wekû wêskî şewî bexdaw hezarû yek mufawezat Wek xorakî gendî yu’ên Wekû zarkî helzirawî Hembaney bawbijî belên Tawan dyare Peroyekî bê nwêje Le sinûrî bacistanû bertîlistan Firke dekaw deşnêtewe Wekû qirşe harekanî deryay îce Her be dewrî xwênî kurda dexulêtewe Hêşta bes nîye?! Bo xatrî çawyan Kitêbesûrey mawim(ma’om) ezber kird Lênînim kirde kwêxay cirtawe Şînî hesenû husênim gêra Çendan zuhakim lê bûn be kawe Bo xatrî çawyan Çil salî xişte her wam berêwe Her dîmokirasî bo bexda debem Her otonomîş dênim lewêwe... Çi ma neykem!? Pêyan gutim: Şîn be! şîn bûm Zerd be! zerd bûm Pan be! pan bûm Xir be, xir bûm Xaw be, xaw bûm Dir be, dir bûm Biqîrêne, qîr... qîrandim Kir be, kir bûm! Hêşta bes nîye!? Em nimayşe hêlincawere kotayî nehat? Şerezritanêy habîlû qabîl her nebrayewe? Perdey wehmikird leser ’ewretyan tilîşî nebird? her helnedrayewe? Gwêtan lêye?! Kirçû horî gazeram dê! Ta key piştim gorepanî qaremanû qeyteran bê? Le kozewe mirey gurgû milçey xwên dê Heta kengî Gwêm le zirmey şereqoçî dû beran bê? Leber awêne seyrî xom dekem Çi de’bayekî seyrû semerem! Perkem demgirê Katê debînim yektir raw denên Endamekanî cestey serapa wêranû nixrom Hêlincim dêtê Ke çaw debrime gilole kirmî Zarkî birînî gyanû cestey xom Çi de’bayekî seyrû semerem! Estom nayewê serim ragrê Xwênim demeyê, ta firke neka berew pelû pom Gilêney çawim tif leyek deken Leyek nebanin refîskû ejnom Em nimayşe hêlincawere kotayî nehat? Şerezritanêy habîlû qabîl her nebrayewe? Hespî belesem be talûkeye Balî lêm dewê Şew ta beyanî nalî zirmey dê, çexmaxe deda Ne min desrewm, ne ew desrewê Wa deçme ser zîn, rikêf lêdedem Kifnû kajî xom tûr firêdedem Qelemim hespe, serim şeypûre! Bese! min carî çaxî nwê dedem