تەیرۆکێ ٢

مستەفا دادار مستەفا دادار
شێوەزار: سۆرانی 1265
داگرتن 
هاتەوە تەیرەکەی گەرمێنێ های بە فڕینێی خاسەکەوە
های پۆلێ شەهێن و شمقار گوڵێ هەی تەڕلان لێکیان تێکڕاوە
هەی دەمرم هۆ دەبەر چاوانت هەی سوار و پیادەی ڕۆناوە

هاتەوەی تەیرێی گەرمێنێ هەی هێستا زستانی ماوە
هات گەیشتە چۆمی کەڵوێ ئەی گەردن کێل گوڵاوە
ئاخ ئەوساڵ زستانی سەختە دەی وەرە جووت بین پێکەوە

هاتەوە تەیرەکەی گەرمێنێ های لە دوور دێ شەقەی باڵی
جا بۆ هەر لایەک پێی خۆش بێت و دەڕوا وای هەزار خۆزگەم بە حاڵی

هاتەوە تەیرێی گەرمێنێ هەی بە فڕینێی خاسەکەوە
های پۆلێک شەهێن و شمقار گوڵێ هەی تەڕلان لێکیان تێکڕاوە
هەی دەمرم هۆ دەبەر چاوانت هەی سوار و پیادەی ڕۆناوە
چیرۆکی گۆرانیی تەیرۆکێ
بە گوتەی 'خدر حەسەن'ی ١٠٠ ساڵەی خەڵکی دارەلەک، خڕناڵ خەڵکی گوندی 'گاپیس'ی ناوچەی شاروێرانی مەهاباد بووە. لە وتووێژێکدا کە ١٦ی ١٠ی ١٣٦٥ی هەتاوی لەگەڵم کردووە، ئەو داستانەی گێڕاوە: "خڕناڵ و هەڵکەتی [دوو بەیتبێژی ناوچەی موکریان] جارێکی دەچنە ئاوایی 'گردک سپییان' بۆ داوەتێ. لەوێ هەڵکەتی ئاشقی بێوەژنێکی دەبێ، سێ برای دەبن؛ نایدەنێ. لەوێوە دەچنە خزمەت میری ڕەواندزێ. میر خۆشخوانێکی دەبێ. لێیان دەپرسێ چ کارەن و لە کوێ ڕا هاتوون؟ دەڵێن لە کوێستانێ ڕا هاتووین و کوتنێ دەڵێین. میر دەڵێ ئەوەش خۆشخوانی منە. ئەگەر چاکترتان زانی ئەوە ڕاتان دەگرم. دەودەمیدا دەستەیەک تەیر لە گەرمێنێ ڕا بەرەو کوێستان دەگەڕێنەوە. هەڵکەتی بە خڕناڵ دەڵێ ئەمن لە گەرمێنێڕا بە پێهەڵکوتن دەیهێنمە ئێرە و ئەتۆش لێرەڕا بیبە بەحرێ [گۆلی ورمێ]. 'تەیرۆکێ' ئەودەمی ئەوان دایانناوە. میر خۆشخوانی خۆی بۆ ئەوان ڕووت دەکاتەوە. نامەیەکیش دەنووسی ئەو ژنەی بدەنێ. هەتا دێنەوە ژنە مێرد بە یەکی دیکە دەکا.
سەرچاوە: گەنجی سەر بە مۆر - ئەحمەدی بەحری
Hatewe teyrekey germênê hay be firînêy xasekewe
Hay polê şehên û şimqar gulê hey terlan lêkyan têkrawe
Hey demirim ho deber çawanit hey swar û pyadey ronawe

Hatewey teyrêy germênê hey hêsta zistanî mawe
Hat geyşte çomî kelwê ey gerdin kêl gulawe
Ax ewsal zistanî sexte dey were cût bîn pêkewe

Hatewe teyrekey germênê hay le dûr dê şeqey balî
Ca bo her layek pêy xoş bêt û derwa way hezar xozgem be halî

Hatewe teyrêy germênê hey be firînêy xasekewe
Hay polêk şehên û şimqar gulê hey terlan lêkyan têkrawe
Hey demirim ho deber çawanit hey swar û pyadey ronawe
Çîrokî goranîy teyrokê
Be gutey 'xidir hesen'y 100 saley xelkî darelek, xirnal xelkî gundî 'gapîs'y nawçey şarwêranî mehabad buwe. le wituwêjêkda ke 16y 10y 1365y hetawî legelim kirduwe, ew dastaney gêrawe: "xirnal û helketî [dû beytibêjî nawçey mukiryan] carêkî deçne awayî 'girdik sipîyan' bo dawetê. lewê helketî aşqî bêwejnêkî debê, sê biray debin; naydenê. lewêwe deçne xizmet mîrî rewandizê. mîr xoşxiwanêkî debê. lêyan depirsê çi karen û le kwê ra hatûn? delên le kwêstanê ra hatûyn û kutnê delêyn. mîr delê eweş xoşxiwanî mine. eger çaktirtan zanî ewe ratan degirim. dewdemîda desteyek teyr le germênê ra berew kwêstan degerênewe. helketî be xirnal delê emin le germênêra be pêhelkutin deyhênme êre û etoş lêrera bîbe behrê [golî wirmê]. 'teyrokê' ewdemî ewan dayannawe. mîr xoşxiwanî xoy bo ewan rût dekatewe. nameyekîş denûsî ew jiney bidenê. heta dênewe jine mêrd be yekî dîke deka.
Serçawe: gencî ser be mor - ehmedî behrî

ڕاپۆرتی هەڵە