Ashraf Masum Pur
پاش ئەوەی کە خۆر هەڵدێ پڕشنگ ئەخاتە سەر دێ خوێندەواران دێنە دەر ڕێی مەکتەب دەگرنە بەر لە نێو کۆمەڵەی ماڵان بۆ خوێندنی منداڵان ماڵێکی زۆر وێرانە کراوەتە قوتابخانە کاکی مودیر بەیانی بەر لە خوێندەوارانی ئەڕوات و لەو بەر درگا ماوەیێ هاتوچۆ دەکا ڕەوشتی کاکی مودیر لاوی ژیر و ڕۆشنبیر لە نێو دڵی خەڵکی دێ بە جوانی گرتوویە جێ یاری هەژارەکانە هیوای نەدارەکانە لاوێکی جوان و ڕووخۆش کوردیوێژ و کوردیپۆش بەڕاستی خەڵکی ئەوێ گیانیان بۆ مودیر ئەوێ لە پەنجەرەی پرتوکاو تیشکی خۆر ئەداتە ناو مامۆستا وەکوو جاران ئەڵێ بە خوێندەواران دیسان ڕۆژی شەممەیە ڕۆژی پرسینەوەیە وریا تۆ هەستە سەر پێ دەرسی پێشووم بۆ بڵێ 'ئا' وێنەی چی؟ 'ب' وەک چی؟ 'پ' وێنەی چی؟ 'ت' وەک چی؟ لە ئەلفەوە تاکوو یێ هەرچی دەیزانی بیڵێ وریا بیر ئەکاتەوە وڵامی ئەداتەوە 'ئا' وێنەی ئازادی ئاڵای ئاوات و شادی 'ب' وەکوو برسییەتی 'پ' بە وێنەی پێ پەتی 'ت' وەکوو تاڵی ژین تاریکی و تێکۆشین کاتێ شتێ نازانێ بۆ منداڵان ئەڕوانێ 'نون' بە وێنەی نەدار 'ە' بە چەشنی هەژار مامۆستایان هەڵدەستێ بەرامبەریان ئەوەستێ ئەڵێ بەسیەتی ئیتر دەس کەینە باسێکی تر تا کەی دەرسی دڵتەنگی؟ تا کەی دەرد و بێدەنگی؟ ئیتر لایان بەین لە بیر ڕوو کەینە ڕا و تەگبیر منداڵەکان مات ئەبن دەرسی تازە گوێ دەگرن بێدەنگی قوتابخانە پڕ دەبێ لەم وشانە 'ئا' وێنەی ئازادی ئاڵای ئاوات و شادی 'ب' وێنەی بیرەوەر 'ت' بە وێنەی تێکۆشەر 'س' بە وێنەی سەربەستی سەر و سێدارە و سستی 'کاف' وێنەی کوردستان کورد و کۆمەڵ و کوێستان منداڵ بە یەک دەنگەوە ئەڵێن بە ئاهەنگەوە 'کاف' وێنەی کوردستان کورد و کۆمەڵ و کوێستان ماوەی بەر لە نیوەڕۆ دوایی دێ دەرسی ئەمڕۆ ئێوارە منداڵەکان لە نێو باخ و لە سەربان دەرسی تازە دەخوێنن بە خەڵکی ڕادەگەیێنن 'ی' وێنەی یەکیەتی یەکگرتن و یارمەتی ڕۆژی شەممەی داهاتوو ئەو دەرسەیان لەبەر بوو بەڵام تاکوو خۆراوا بەو گەرمای خۆرەتاوا لە ڕێی شارا وەستابوون چاوەڕێی مامۆستا بوون تینی خۆر و خەمباری پرسین و چاوەنواڕی مامۆستامان وا لە کوێ؟ بۆچی نایەتەوە دێ؟ پێش ئەوەی تاریک دابێ هەواڵێ کەوتە نێو دێ مامۆستای قوتابخانە کەوتووەتە بەندیخانە مامۆستای قوتابخانە کەوتووەتە بەندیخانە ڕۆژی هەوەڵی زستان کە سەرما هاتە کوێستان کەسێ هەواڵێ دێنێ دڵی دێ ئەلەرزێنێ چەن لاوێکی ڕۆشنبیر بە هاوڕێی کاکی مودیر ئەو ڕۆژە تاریک و ڕوون لە سێدارە درابوون ئیتر ئەو منداڵانە جێ دێڵن قوتابخانە کاتێ ئەڕۆن بە دڵتەنگ چاو بە فرمێسک و بێدەنگ خوێندەوارێ کش و مات سەرنجی دیوار ئەدات لە بان تەختەی سەر دیوار خەتێ مابوو بە یادگار دڵی نەدەهات کەسێ شتی لە سەر بنووسێ 'ئا' وێنەی ئازادی ئاڵای ئاوات وشاد 'ب' وێنەی بێگانە بڕین و بەندیخانە
Paş ewey ke xor heldê Pirşing exate ser dê Xwêndewaran dêne der Rêy mekteb degirne ber Le nêw komeley malan Bo xwêndinî mindalan Malêkî zor wêrane Kirawete qutabxane Kakî mudîr beyanî Ber le xwêndewaranî Erwat û lew ber dirga Maweyê hatuço deka Rewştî kakî mudîr Lawî jîr û roşinbîr Le nêw dilî xelkî dê Be ciwanî girtûye cê Yarî hejarekane Hîway nedarekane Lawêkî ciwan û rûxoş Kurdîwêj û kurdîpoş Berastî xelkî ewê Giyanyan bo mudîr ewê Le pencerey pirtukaw Tîşkî xor edate naw Mamosta wekû caran Elê be xwêndewaran Dîsan rojî şemmeye Rojî pirsîneweye Wirya to heste ser pê Dersî pêşûm bo bilê 'a' wêney çî? 'bi' wek çî? 'p' wêney çî? 't' wek çî? Le elfewe takû yê Herçî deyzanî bîlê Wirya bîr ekatewe Wilamî edatewe 'a' wêney azadî Alay awat û şadî 'bi' wekû birsîyetî 'p' be wêney pê petî 't' wekû talî jîn Tarîkî û têkoşîn Katê şitê nazanê Bo mindalan erwanê 'n' be wêney nedar 'e' be çeşnî hejar Mamostayan heldestê Beramberyan ewestê Elê besyetî îtir Des keyne basêkî tir Ta key dersî diltengî? Ta key derd û bêdengî? Îtir layan beyn le bîr Rû keyne ra û tegbîr Mindalekan mat ebin Dersî taze gwê degirin Bêdengî qutabxane Pir debê lem wişane 'a' wêney azadî Alay awat û şadî 'bi' wêney bîrewer 't' be wêney têkoşer 's' be wêney serbestî Ser û sêdare û sistî 'k' wêney Kurdistan Kurd û komel û kwêstan Mindal be yek dengewe Elên be ahengewe 'kaf' wêney Kurdistan Kurd û komel û kwêstan Mawey ber le nîwero Dwayî dê dersî emro Êware mindalekan Le nêw bax û le serban Dersî taze dexwênin Be xelkî radegeyênin 'y' wêney yekyetî Yekgirtin û yarmetî Rojî şemmey dahatû Ew derseyan leber bû Belam takû xorawa Bew germay xoretawa Le rêy şara westabûn Çawerêy mamosta bûn Tînî xor û xembarî Pirsîn û çawenwarî Mamostaman wa le kwê? Boçî nayetewe dê? Pêş ewey tarîk dabê Hewalê kewte nêw dê Mamostay qutabxane Kewtuwete bendîxane Mamostay qutabxane Kewtuwete bendîxane Rojî hewelî zistan Ke serma hate kwêstan Kesê hewalê dênê Dilî dê elerzênê Çen lawêkî roşinbîr Be hawrêy kakî mudîr Ew roje tarîk û rûn Le sêdare dirabûn Îtir ew mindalane Cê dêlin qutabxane Katê eron be dilteng Çaw be firmêsk û bêdeng Xwêndewarê kiş û mat Serincî dîwar edat Le ban textey ser dîwar Xetê mabû be yadgar Dilî nedehat kesê Şitî le ser binûsê 'a' wêney azadî Alay awat wişad 'bi' wêney bêgane Birîn û bendîxane