Ebdula Peşêw
برینی شنگال شەو و ڕۆژ دەتریوێنێ دەشێ ڕۆژێک لە ڕۆژان ژانەکەی لە زیڕە بکەوێ بەڵام قەت ناشێ ساڕێژ بێ وێنەی سەر شاشەکان مێردەزمەن شەوان لێت وەژوور دەکەون سواری سەر سنگت دەبن چەمۆڵەت لێ دەنێن ئێستاش دوای شنگال جەستەمان شەبەقی برینێکی نوێی تێ بووە: برینی کۆبانێ شیروەشێن، هەمان شیروەشێنە جەستە هەمان جەستەیە و خوێنەکەش هەر هەمانە بەڵام ئێشەکان جودایە، زۆر جودایە ناتوانم باسی ئەو جیاوازییە بە زمانی سەربازی، زانستی یا لێکدانەوەی لۆژیکی بکەم هەر ئەوەندە دەڵێم شنگال خاڵێکی لەو جێیە دانا کە ئەخلاقسزی سیاسی گەیشتە لووتکە و کۆبانێش یەکەم ڕستەی بۆ مێژوویەکی تازە تۆمار کرد و بووە کاراترین کارگەی نەتەوەسازی لە ماوەی کەمتر لە دوو مانگدا چاخێک تێپەڕی و بەرایی چاخێکی نوێ کەوت هەموو ڕۆژێ دەمەوێ داستانێک بنووسم لەسەر کۆبانێ سارد دەبمەوە چما داستان لەسەر داستان دەنووسرێ دەمەوێ بۆ چەند پەیڤێک، پەنا ببەمە بەر ئەفسانە چەند پەیڤێک کە شایانی بەژنی کۆبانی بن بەڵام کۆبانی خۆی بووە بە ئەفسانە و پێویستی بە ئەفسانەنووس نییە سەدان ساڵ شۆڕەسوارانی ڕۆژهەڵات ببوونە کۆنە مەرەکەبی سەر کاغەز و تەنیا بە خەیاڵی ڕۆژهەڵاتناساندا دەهاتن کەچی ئەوەتا نەوەی میدییەکان هەسپی مێژوویەکی تازەیان زین کردووە و بەرەو ئاسۆیەکی هەزارڕەنگ لینگ دەدەن ئەو سوارانەی من باسیان دەکەم لە ڕەگەزێکی دیکە و لە تیرەیێکی دیکەن پێشتر نەمانبینیون، نەمانناسیون ئاخر ئەوانەی پێشتر یا لەناو تۆز و غوماری سەرپەڕێنەکانی سەدەی حەفتەمدا ون بوون یا شا عەباسێک ڕایپێچان سەرحەدەکانی بۆ بپارێزن یا لووسکەیەکی جەنگیزخان بە مەیتەر لە ئاستانە دایمەزراندن یا بوونە فشەحیزبی خۆخۆری بێ پڕۆژە و ستراتیژ حیزبی سایکسبیکۆپەرست و لۆزاندۆست و بتەوان و موفاوەزاتچی کورسی و مووچە ئەوانەی من باسیان دەکەم لە ڕەگەزێکی دیکە و تیرەیەکی دیکەن کیژگەل و کوڕگەلی کۆبانێن ئەوانەن کە چاویان بریسکەی ئاتەشگەکانی باب و باپیرانی تێدایە ئادگاریان پڕاوپڕە لە گزنگی گاتاکانی زەردەشت ئەمانە کۆتاییان بە مێژووی هەڵاتهەڵات و ڕاکەڕاکە و نووزانەوە و شەڕەپەڕۆ و ئاڕئاڕ و قاچاخچییاتی سنووران هێنا ئەمانە ئەمانە لە ڕەگەزێکی دیکە و تیرەیەکی دیکەن ئەمانە ئەمانە سەرەتای قڕبوونی سەرکردەی بندیوار و سکرتێری بندیوار و وەزیری بندیوار و ڕاوێژکاری بندیوار و جەنەڕاڵی بندیوار و هەموو شتێکی بندیوارن ئەوانە ئەو جگەرگۆشانەی من بە زگی قۆپاو و ڕەنگی پەڕیو و کڵاشینکۆفی سەدەی ڕابردوو بەرامبەر تانک و زرێپۆش وەستاون بەرامبەر تاعوونی ڕەش و قاسەی پڕی نەوتفرۆشان چەقیون و بە دنیادا جاڕ دەدەن دەڵێن: نا، لە قەڵای دمدم داناگەڕێین بە فتوایەک پایتەختی سۆران جێناهێڵین و ناچینە خزمەت سوڵتان هەزار گفت و لفتی شیرینی شای ئێران تەفرەمان نادا و نامانباتە بەر سێدارەی چوارچرا ئێمە هەزار پەیمانی جەزایر بە قرۆشێک ناکڕین ئێمە لە ڕەگەزێکی دیکە و تیرەیەکی دیکەین تەماشایان دەکەم جارێک، دوو جار و دە جار لە پڕمەی گریان دەدەم نازانم گریانەکەم هی خۆشییە یا نیشانەی پێشبینییەکی تاڵ یا هی هەردووکیانە ئەوان بە زەردەخەنەیەک دڵم دەدەنەوە حاڵیم دەکەن کە ڕۆژی سایسپیکۆپەرستان و پیرەجامبازانی موفاوەزاتچی تەواو لەمەولا کێ زات دەکا ئەو سنوورە حەرامزادانە بە سنوور بزانێ کێ زات دەکات بڵێ «کوردستانی عێراق»، «کوردستانی ئێران» «کوردستانی تورکیا»، «کوردستانی سووریا» کوردستانی جیبۆتی و جڕتاوە و کێ مەگەر هەتیوچەکانی کڵاوڕەش و کڵاوسوور مەگەر ئەوانەی لە سەدەی بیست و یەکەمدا بە ئەقڵییەتی موختاری گوند دەوڵەت بەڕێوە دەبەن ئەوانەی بە دووربین تەماشای ئەوپەڕی دنیا دەکەن کەچی بە زەڕەبینیش بنپێی خۆیان نابینن جەیلان ئەو تەوارەی لە توخمی هەڵۆیانی زاگرۆس بوو ئەوەی لەگەڵ گوللە ژوانی دانا چما هەر جەستەی گوڵبەدەمی خۆی پێکا نا، ڕابردوویەکی پڕ لە شەرمەزاری و سنووری حەرامزادەی سیمالکەشی پێکا «ئارین» ئەو پڵنگەکیژەی، لەباتی دەستی یار، ئاگربەندی لە کەمەری خۆی ئاڵاند چما هەر بۆ ئەوە جەستەی پیرۆزی خۆی ئاگر دا ڕەوەئەسپێخۆرێک بۆ دۆزەخ ڕادا نا، ئەو لەگەڵ خۆیدا خەندەقی براکوژان و شەڕەپەڕۆی بەرەبابان و تانکەری قاچاخچییانیشی ئاگر دا ئەمانە، گەلۆ لە ڕەگەزێکی دیکە و لە تیرەیەکی دیکەن
Birînî şingal şewû roj detrîwênê Deşê rojêk le rojan Janekey le zîre bikewê Belam qet naşê sarêj bê Wêney ser şaşekan mêrdezmen Şewan lêt wejûr dekewn Swarî ser singit debin Çemolet lê denên Êstaş dway şingal Cesteman şebeqî birînêkî nwêy tê buwe: Birînî kobanê Şîrweşên, heman şîrweşêne Ceste heman cesteyew xwênekeş her hemane Belam êşekan cudaye, zor cudaye Natwanim basî ew cyawazîye be zimanî serbazî, zanistî ya lêkdanewey lojîkî bikem Her ewende delêm Şingal xalêkî lew cêye dana Ke exlaqsizî syasî geyşte lûtkew kobanêş Yekem ristey bo mêjûyekî taze tomar kirdû buwe karatrîn kargey netewesazî Le mawey kemtir le dû mangida Çaxêk têperîw berayî çaxêkî nwê kewt Hemû rojê demewê dastanêk binûsim leser kobanê Sard debmewe Çima dastan leser dastan denûsrê Demewê bo çend peyvêk, pena bibeme ber efsane Çend peyvêk ke şayanî bejnî kobanî bin Belam kobanî xoy buwe be efsanew pêwîstî be efsanenûs nîye Sedan sal şoreswaranî rojhelat bibûne kone merekebî ser kaxezû tenya be xeyalî rojhelatnasanda dehatin Keçî eweta Newey mîdîyekan hespî mêjûyekî tazeyan zîn kirduwew berew asoyekî hezarreng lîng deden Ew swaraney min basyan dekem Le regezêkî dîkew le tîreyêkî dîken Pêştir nemanbînîwin, nemannasîwin Axir ewaney pêştir Ya lenaw tozû xumarî serperênekanî sedey heftemda win bûn Ya şa ’ebasêk raypêçan serhedekanî bo biparêzin Ya lûskeyekî cengîzxan be meyter le astane daymezrandin Ya bûne fişehîzbî xoxorî bê pirojew sitratîj Hîzbî saykisbîkoperstû lozandostû bitewanû mufawezatçî kursîw mûçe Ewaney min basyan dekem le regezêkî dîkew tîreyekî dîken Kîjgelû kurgelî kobanên Ewanen ke çawyan birîskey ateşgekanî babû bapîranî têdaye Adgaryan pirawpire le giznigî gatakanî zerdeşt Emane kotayyan be mêjûy helathelatû rakerakew nûzanewew şereperow ar’arû qaçaxçîyatî sinûran hêna Emane Emane le regezêkî dîkew tîreyekî dîken Emane Emane seretay qirbûnî serkirdey bindîwarû sikirtêrî bindîwarû wezîrî bindîwarû rawêjkarî bindîwarû ceneralî bindîwarû hemû şitêkî bindîwarin Ewane Ew cigergoşaney min Be zigî qopawû rengî perîwû kilaşînkofî sedey rabirdû Beramber tankû zirêpoş westawin Beramber ta’ûnî reşû qasey pirî newtifroşan çeqîwnû be dinyada car deden Delên: Na, le qelay dimdim danagerêyn Be fitwayek paytextî soran cênahêlînû naçîne xizmet sultan Hezar giftû liftî şîrînî şay êran tefreman nadaw namanbate ber sêdarey çwarçira Ême hezar peymanî cezayr be qiroşêk nakrîn Ême le regezêkî dîkew tîreyekî dîkeyn Temaşayan dekem Carêk, dû carû de car Le pirmey giryan dedem Nazanim giryanekem hî xoşîye Ya nîşaney pêşbînîyekî tal Ya hî herdûkyane Ewan be zerdexeneyek dilim dedenewe Halîm deken ke rojî sayspîkoperstanû pîrecambazanî mufawezatçî tewaw Lemewla kê zat deka ew sinûre heramzadane be sinûr bizanê Kê zat dekat bilê «kurdistanî ’êraq», «kurdistanî êran» «kurdistanî turkya», «kurdistanî sûrya» Kurdistanî cîbotîw cirtawew kê Meger hetîwçekanî kilawreşû kilawsûr Meger ewaney le sedey bîstû yekemda Be eqlîyetî muxtarî gund Dewlet berêwe deben Ewaney be dûrbîn temaşay ewperî dinya deken Keçî be zerebînîş binpêy xoyan nabînin Ceylan Ew tewarey le tuxmî heloyanî zagros bû Ewey legel gulle jwanî dana Çima her cestey gulbedemî xoy pêka Na, rabirdûyekî pir le şermezarîw sinûrî heramzadey sîmalkeşî pêka «arîn» Ew pilingekîjey, lebatî destî yar, agir ibendî le kemerî xoy aland Çima her bo ewe cestey pîrozî xoy agir da Rewe’espêxorêk bo dozex rada Na, ew legel xoyda xendeqî birakujanû şereperoy berebabanû tankerî qaçaxçîyanîşî agir da Emane, gelo Le regezêkî dîkew le tîreyekî dîken