Şayî

Diyalekt: Soranî 1590
ئەرێ جا بە خۆم دوورم نایگەمێ
کەس نییە وڵامەی دەمێ
سەبر و هۆشی لێ بڕیوم کەوتوومە بەحری غەمێ
دوو برۆی ڕەشی هیلالی کەوتوونە ژێر پەرچەمێ
سووچی چادرەکەت لادە مانگ بێتە دەر لە تەمێ

ئەرێ هەم نارنجە و هەم سێوە هاوار یا شێخی کڕێوە
غەم و مەراقی یارێ ئیشکی کردووم بەپێوە
یاخودا نەبارێ باران تاقە گوڵەکەم بە ڕێوە
دایکی مەمکی داوەتێ کوا وەک ئەمنی دڵ پێوە

ئەرێ قەد بڵیندەی خاسەکەوێ نەحلەت لەو دڵەم ناسرەوێ
خۆ گڕووی گرتووە چی دەوێ ئاوەدان بێ هەنگەوێ
هەرچی وەدەر دەکەوێ باریکەی شل و شەوێ
شل دەبەستێ پشتێنێ لێم حەرام دەکا خەوێ
؟؟؟ تاکوو ماوە دانیشێ سەر بە هەوێ
ئەگەر نەزەر ؟؟؟ با دەسم بەو خاڵەت کەوێ
شەرتم کردووە و دەیهێنم نەمێنێ نانی شەوێ

ئەرێ سەد ماشەڵا چەند جوانی
سەرم بێتە سەرگەردانی
ئەو رۆحەم بێ بە قوربانی
سەری پەنجەم بەرهەڵبێ بۆ نێوانی مەمکانی
یاخودا لێی ممبارەک بێ چیمەنی کوردستانی
پشتێندەکەی شل بووەوە لۆیێ کەوتە سەر ڕانی

ئەرێ لە سابڵاغێ بەڕێوەم مەنزڵم چۆتە لاجانێ
مەنزڵێکم نەغەدەیە یەکەم پۆستی جەڵدییانێ
لەوێڕای لەسەر گێڕم هەتا سەری مەیدانێ
ئاوڕێک لە جەرگم بەربووە بۆ باڵای نەشمیلانێ
لێرەڕا سڵاوت لێ بکەم بابی*؟؟؟ ڕۆستەم چاوجوانێ

ئەرێ غەوسی ماڵ لە بەغدایە هاوار یا مەلای کەژێن*؟؟؟
لانکی خوتکاری دەوێ دەبێ سەربەخۆ ڕاژێن*؟؟؟
جووتێک شەمامەی ڕەنگین لە من هەڵدێنێ ژەنگێ
لەسەر باڵای چاوجوانێ با لێمدەن بە تفەنگێ

ئەرێ بانە و سابڵاغ و *؟؟؟ گوێ لە بەندم ڕاگرە
گەردنت دەڵێی دارتەلە
حەزرەتی ئادەم بێنی بەبێ تۆ وجاخ کوێرە
فەقیرم بێ دایک و باب ماچێکت بۆ من خێرە
بە قوربانی ئەو چاوەت گردە *؟؟؟

ئەرێ خاسەکەوێ جۆزەردان ناخۆشە دەست لێک بەردان
قەتت ڕاستی پێ نەگوتم هەر درۆ بوو و تەفرەدان
ئەگەر قەولم دەدەیەی ڕاستەوڕاست وەرە مەیدان
دەنا بەو نەحلەتە بی کە خودا کردی لە شەیتان
شەقەت لە کوڵمەی بێنم *؟؟؟
دوێنەکە یاری من بوو قەولی داوە بە چەندان
*؟؟؟ بەسەر گێڕم لەگەڵ نەزمی شێخەکان

ئەرێ شێخی شەمزینان هاوار غەوسی ماڵ لە بەغدایە
چ دەردێکە تووشی بووم دەردێکی بێ دەوایە
سەری خۆم هەڵگرت ڕۆییم بۆ کێو و بۆ سەحرایە
جا لەبەر ئەو بەژنەی دەمرم وەک خەڵفی بێ گەڵایە
کوڵمەی سێوی لاسوورە لە باغی *؟؟؟
ئەمنیش وەکوو مەجنوونی سووتاوم بۆ لەیلایە

ئەرێ چەند چاوەڕوانی لەیلێم عەجایب بۆچی نەهات
یاڕەبی خودایە خێر کەی ئەو ڕەنجەم نەدەی بە باد
بە ماچێکی هەرزانە قەراخان*؟؟؟ و حاجی ئاباد
شەرتە ئەوڕۆ میوانە نایەڵم سێ ڕۆژ بڕوات
ئەگەر کورتێ بێتە دەر عالەم دەڵێ ڕۆژ هەڵات
لەبەر ئەو چاوەی دەمرم گەڕا وەک سانیەی سەعات
سینگی *؟؟؟ ئاوا دەبێ تەشکیلات

ئەرێ ئاوەدان بێ ئەو گوندە ئەو تیرەی بۆ لە من دا
چاوجوانەی دەم بە خەندە
دنیا بەبێ کەماڵت زیندان و کۆت و بەندە
بەقوربانی چاوێکی *؟؟؟ و بەندە

ئەرێ هەم نارنجە و هەم بێیە
قەتارە زێڕ لە کوێیە کاری مەخسووسم پێیە
پیاو لە ماچی تێر نابێ دەنکە دەنکەی دوڕێیە*؟؟؟
سەبارەت بە باڵای تۆ ئاوەدان بێ ئەو جێیە

ئەرێ ئاوەدان بێ ئەو خوارە *؟؟؟
*؟؟؟ دایمە عاشق و خەمبارە
بابی زیندانی کردۆ دەوری سیمی خاردارە
ناوێرێ بێتە ژوانێ پۆست و قەراوڵ دیارە
Erê ca be xom dûrim naygemê
Kes nîye wilamey demê
Sebir û hoşî lê birîwim kewtûme behrî xemê
Dû biroy reşî hîlalî kewtûne jêr perçemê
Sûçî çadreket lade mang bête der le temê

Erê hem narince û hem sêwe hawar ya şêxî kirêwe
Xem û meraqî yarê îşkî kirdûm bepêwe
Yaxuda nebarê baran taqe gulekem be rêwe
Daykî memkî dawetê kwa wek emnî dil pêwe

Erê qed bilîndey xasekewê nehlet lew dilem nasrewê
Xo girûy girtuwe çî dewê awedan bê hengewê
Herçî weder dekewê barîkey şil û şewê
Şil debestê piştênê lêm heram deka xewê
??? takû mawe danîşê ser be hewê
Eger nezer ??? ba desim bew xalet kewê
Şertim kirduwe û deyhênim nemênê nanî şewê

Erê sed maşela çend cwanî
Serim bête sergerdanî
Ew rohem bê be qurbanî
Serî pencem berhelbê bo nêwanî memkanî
Yaxuda lêy mimbarek bê çîmenî kurdistanî
Piştêndekey şil buwewe loyê kewte ser ranî

Erê le sablaxê berêwem menzilim çote lacanê
Menzilêkim nexedeye yekem postî celdîyanê
Lewêray leser gêrim heta serî meydanê
Awrêk le cergim berbuwe bo balay neşmîlanê
Lêrera silawit lê bikem babî*??? rostem çawciwanê

Erê xewsî mal le bexdaye hawar ya melay kejên*???
Lankî xutkarî dewê debê serbexo rajên*???
Cûtêk şemamey rengîn le min heldênê jengê
Leser balay çawciwanê ba lêmden be tifengê

Erê bane û sablax û *??? gwê le bendim ragre
Gerdinit delêy dartele
Hezretî adem bênî bebê to wicax kwêre
Feqîrim bê dayk û bab maçêkit bo min xêre
Be qurbanî ew çawet girde *???

Erê xasekewê cozerdan naxoşe dest lêk berdan
Qetit rastî pê negutim her diro bû û tefredan
Eger qewlim dedeyey rastewrast were meydan
Dena bew nehlete bî ke xuda kirdî le şeytan
Şeqet le kulmey bênim *???
Dwêneke yarî min bû qewlî dawe be çendan
*??? beser gêrim legel nezmî şêxekan

Erê şêxî şemzînan hawar xewsî mal le bexdaye
Çi derdêke tûşî bûm derdêkî bê dewaye
Serî xom helgirt royîm bo kêw û bo sehraye
Ca leber ew bejney demirim wek xelfî bê gelaye
Kulmey sêwî lasûre le baxî *???
Emnîş wekû mecnûnî sûtawim bo leylaye

Erê çend çawerwanî leylêm ’ecayb boçî nehat
Yarebî xudaye xêr key ew rencem nedey be bad
Be maçêkî herzane qeraxan*??? we hacî abad
Şerte ewro mîwane nayelim sê roj birwat
Eger kurtê bête der ’alem delê roj helat
Leber ew çawey demirim gera wek sanyey se’at
Sîngî *??? awa debê teşkîlat

Erê awedan bê ew gunde ew tîrey bo le min da
Çawciwaney dem be xende
Dinya bebê kemalit zîndan û kot û bende
Bequrbanî çawêkî *??? we bende

Erê hem narince û hem bêye
Qetare zêr le kwêye karî mexsûsim pêye
Pyaw le maçî têr nabê denke denkey durêye*???
Sebaret be balay to awedan bê ew cêye

Erê awedan bê ew xware *???
*??? dayme ’aşiq û xembare
Babî zîndanî kirdo dewrî sîmî xardare
Nawêrê bête jwanê post û qerawil dyare

Rapora çewtî