Teyrokê 3

مستەفا دادار Mistefa Dadar
Diyalekt: Soranî 1262
Dagirtin 
هاتەوە تەیرەکەی گەرمێنێ ئەی بە فڕینێی خاسەکەوە
ئای پۆلێ شەهێن و شمقاڕ گوڵێ هەی تەڕلان لە لێکیان تێکڕاوە
ئاخ ئەوساڵ زستانی سەختە دەی وەرە جووت بین پێکەوە

هاتەوە تەیرەکەی گەرمێنێ ئەی هێستا زستانی ماوە
هات گەییشتە چۆمی کەڵوێ ئاخ *؟ وەی گوڵاوە
ئەی دەمرم هۆ دەبەر چاوانت ئەی سوار و پیادەی ڕۆناوە
ئاخ دەمرم هۆ لەبەر چاوانت وەی سوار و پیادەی ڕۆناوە

هاتەوە تەیرەکەی گەرمێنێ ئای لە دوور دێ شەقەی باڵی
جا بۆ هەر لایێ پێی خۆش بێ دێت و دەڕوا ئای هەزار خۆزگەم بە حاڵی
جا کیژێ بێنە ماچت کەم چونکە گەورە کچەی دە ماڵی
چیرۆکی گۆرانیی تەیرۆکێ
بە گوتەی 'خدر حەسەن'ی ١٠٠ ساڵەی خەڵکی دارەلەک، خڕناڵ خەڵکی گوندی 'گاپیس'ی ناوچەی شاروێرانی مەهاباد بووە. لە وتووێژێکدا کە ١٦ی ١٠ی ١٣٦٥ی هەتاوی لەگەڵم کردووە، ئەو داستانەی گێڕاوە: "خڕناڵ و هەڵکەتی [دوو بەیتبێژی ناوچەی موکریان] جارێکی دەچنە ئاوایی 'گردک سپییان' بۆ داوەتێ. لەوێ هەڵکەتی ئاشقی بێوەژنێکی دەبێ، سێ برای دەبن؛ نایدەنێ. لەوێوە دەچنە خزمەت میری ڕەواندزێ. میر خۆشخوانێکی دەبێ. لێیان دەپرسێ چ کارەن و لە کوێ ڕا هاتوون؟ دەڵێن لە کوێستانێ ڕا هاتووین و کوتنێ دەڵێین. میر دەڵێ ئەوەش خۆشخوانی منە. ئەگەر چاکترتان زانی ئەوە ڕاتان دەگرم. دەودەمیدا دەستەیەک تەیر لە گەرمێنێ ڕا بەرەو کوێستان دەگەڕێنەوە. هەڵکەتی بە خڕناڵ دەڵێ ئەمن لە گەرمێنێڕا بە پێهەڵکوتن دەیهێنمە ئێرە و ئەتۆش لێرەڕا بیبە بەحرێ [گۆلی ورمێ]. 'تەیرۆکێ' ئەودەمی ئەوان دایانناوە. میر خۆشخوانی خۆی بۆ ئەوان ڕووت دەکاتەوە. نامەیەکیش دەنووسی ئەو ژنەی بدەنێ. هەتا دێنەوە ژنە مێرد بە یەکی دیکە دەکا.
سەرچاوە: گەنجی سەر بە مۆر - ئەحمەدی بەحری
Hatewe teyrekey germênê ey be firînêy xasekewe
Ay polê şehên û şimqar gulê hey terlan le lêkyan têkrawe
Ax ewsal zistanî sexte dey were cût bîn pêkewe

Hatewe teyrekey germênê ey hêsta zistanî mawe
Hat geyîşte çomî kelwê ax *? wey gulawe
Ey demirim ho deber çawanit ey swar û pyadey ronawe
Ax demirim ho leber çawanit wey swar û pyadey ronawe

Hatewe teyrekey germênê ay le dûr dê şeqey balî
Ca bo her layê pêy xoş bê dêt û derwa ay hezar xozgem be halî
Ca kîjê bêne maçit kem çunke gewre kiçey de malî
Çîrokî goranîy teyrokê
Be gutey 'xidir hesen'y 100 saley xelkî darelek, xirnal xelkî gundî 'gapîs'y nawçey şarwêranî mehabad buwe. le wituwêjêkda ke 16y 10y 1365y hetawî legelim kirduwe, ew dastaney gêrawe: "xirnal û helketî [dû beytibêjî nawçey mukiryan] carêkî deçne awayî 'girdik sipîyan' bo dawetê. lewê helketî aşqî bêwejnêkî debê, sê biray debin; naydenê. lewêwe deçne xizmet mîrî rewandizê. mîr xoşxiwanêkî debê. lêyan depirsê çi karen û le kwê ra hatûn? delên le kwêstanê ra hatûyn û kutnê delêyn. mîr delê eweş xoşxiwanî mine. eger çaktirtan zanî ewe ratan degirim. dewdemîda desteyek teyr le germênê ra berew kwêstan degerênewe. helketî be xirnal delê emin le germênêra be pêhelkutin deyhênme êre û etoş lêrera bîbe behrê [golî wirmê]. 'teyrokê' ewdemî ewan dayannawe. mîr xoşxiwanî xoy bo ewan rût dekatewe. nameyekîş denûsî ew jiney bidenê. heta dênewe jine mêrd be yekî dîke deka.
Serçawe: gencî ser be mor - ehmedî behrî

Rapora çewtî